VERGİ MEVZUATINDAKİ GELİŞMELER 2026-ŞUBAT-1 İndirmek için TIKLAYINIZ

VERGİ MEVZUATINDAKİ GELİŞMELER 2026/ŞUBAT-1

(10.02.2026)

I- YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABININ ENFLASYON DÜZELTMESİ FARKLARININ İZLENDİĞİ ÖZEL FONLAR HESABINDAKİ TUTARLARIN VERGİSEL DURUMU HAKKINDA 196 SIRA NO’LU VERGİ USUL KANUNU SİRKÜLERİ YAYINLANDI

“Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Enflasyon Düzeltmesi Farklarının İzlendiği Özel Fonlar Hesabındaki Tutarların Vergisel Durumu Hakkında 09.02 2026 tarihli ve VUK-196/2026-2 No’lu Sirküler” yayınlanmıştır.

Vergi Usul Kanunu’nun (VUK’un) mükerrer 298’inci maddesinin (A) fıkrasına 24/10/2024 tarihli ve 7529 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla eklenen (10) numaralı bent uyarınca, yapılmakta olan yatırımlar hesabının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu oluşan düzeltme farklarının dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayarak özel fon hesabına alınması ve bu fon hesabındaki tutarların yeniden değerleme oranında artırılması ile yatırımın aktifleştirildiği dönemde dönem kazancının tespitinde dikkate alınması hususları anılan sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.

VUK’un mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasına eklenen (10) numaralı bent aynen aşağıdaki gibidir:

“10.  Bu Kanun kapsamındaki muhasebe standartları uyarınca yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda oluşan ve bu hesabın alt hesabında izlenen düzeltme farkları, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz.

Özel fon hesabında bulunan bu tutarlar, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınır.

Bu bent uyarınca özel fon hesabında izlenen ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır. Bu hesaplarda izlenen tutarlara ayrıca enflasyon düzeltmesi uygulanmaz.

Yatırım döneminde veya iktisadi kıymetin aktifleştirilmesinden sonra işin bırakılması veya özel fon hesabında izlenen söz konusu tutarların bir kısmının veya tamamının başka bir hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi hallerinde, bu bent uyarınca dönem kazancında dikkate alınmayan tutarlar; işin bırakıldığı veya özel fon hesabının kısmen veya tamamen bu bent hükümlerine aykırı şekilde kullanıldığı dönemin kurum kazancının tespitinde dikkate alınır.” 

196 Sıra No’lu VUK Sirkülerinde konuyla ilgili olarak yapılan açıklamalar aşağıdaki gibidir:

A- Yatırım Döneminde Özel Fon Hesabında Takip Edilen Tutarların Yeniden Değerleme Oranında Artırılması

VUK’un mükerrer 298’inci maddesinin (A) fıkrasının (10) numaralı bendinde; mezkûr bent kapsamında özel fon hesabında yer alan ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayan tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin belirlenen yeniden değerleme oranında artırılacağı, ayrıca enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamdaki özel fon hesabında bulunan tutarlar; gerek yatırım döneminde, gerek sonraki süreçlerde, ilgili yıl için belirlenen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak artırılacaktır.

Söz konusu (10) numaralı bentte belirtilen “her yıl bir önceki yıla ilişkin belirlenen yeniden değerleme oranında artırılacağı” ibaresi bu düzenleme öncesinde tartışma konusuydu. Yani, 2025 yılı için yeniden değerleme oranı olarak bir önceki yıl olan 2024’ün mü yoksa cari yıl olan 2025’in mi esas alınacağı konusunda iki ayrı görüş vardı.

Metinden anlaşılan açık bir şekilde bir önceki yıl olan 2024 olmakla birlikte, VUK’un mükerrer 298/B maddesinde yapılan yeniden değerleme tanımı, “Yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim ayı dahil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Devlet İstatistik Enstitüsünün Toptan Eşya Fiyatları Genel Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır. Bu oran Maliye Bakanlığınca Resmî Gazete ile ilân edilir.” şeklindedir. Tartışmalarda, birinci görüşü savunanlar, 10. bent hükmündeki açık ifadeyi esas almakta, ikinci görüşü savunanlar ise VUK’un 298/B maddesindeki yeniden değerleme tanımının bir önceki yılın aynı dönemine göre belirlendiği için cari yılın oranının esas alınacağını iddia etmekteydiler.

196 Sıra No’lu VUK Sirküleri ile düzenlemenin lafzındaki zafiyet giderilmiş, konu netliğe kavuşmuş, ikinci görüş doğrultusunda açıklama yapılmıştır. Konuya ilişkin örnekte, 2025 yılında özel fon hesabındaki tutarın 2025 yılının yeniden değerleme oranı esas alınarak artırılacağı belirtilmiştir.

B- Yatırımın Aktifleştirilmesinden Sonra Özel Fon Hesabında Takip Edilen Tutarların Yeniden Değerleme Oranında Artırılması ve Kazancın Tespitinde Dikkate Alınacak Tutarın Belirlenmesi:

Sirkülerde özel fon hesabına alınan tutarların, yatırımın aktifleştirilmesinden sonraki dönemlerde yeniden değerleme oranında artırılmasına ve yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınmasına ilişkin kapsamlı bir örneğe yer verilmiştir.

C- Özel Fon Hesabında Bulunan Tutarların Geçici Vergi Dönemlerinde Kazancın Tespitinde Dikkate Alınması:

VUK’un mükerrer 298’inci maddesinin (A) fıkrasının (10) numaralı bendinde, özel fon hesabına alınan tutarların, yatırımın aktifleştirilmesinden sonraki dönemlerde yeniden değerleme oranında artırılmasına ve yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınacağı hüküm altına alınmış olup, söz konusu kazançlar geçici vergi dönemlerinde de kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

Bu kapsamda, geçici vergi dönemlerinde ilgili geçici vergi dönemine tekabül eden kısım kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

D- Özel Fonların Yeniden Değerleme Oranında Artışından Kaynaklı Farkların Maliyete İntikal Edip Etmeyeceği:

Anılan bent uyarınca özel fon hesabına alınan tutarların yeniden değerleme oranında artırılan kısımlarının iktisadi kıymetin maliyetine intikal ettirilmesi mümkün bulunmamaktadır.